على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1364

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دو تند و تيز . خش ( xac ) و ( xoc ) ا . پ . مادر زن . و مادر شوهر . خش ( xoc ) ص . پ . خشك . خش ( xoc ) ا . ع . - مأخوذ از خوش فارسى - خوب و خوش و نيك . خش ( xacc ) ا . ع . چيزى درشت و سياه . و شتر چوب در بينى كرده . و شكاف در چيزى . و باران اندك . ج : خاش ( x cc ) . خش ( xacc ) م . ع . خش فيه خشا ( از باب نصر ) : درآمد در آن . و خش البعير : چوب در بينى شتر كرده تا مهار بر آن كشد . و خش فلانا : دشمن داشت فلان را و ملامت كرد او را پنهان . و خش . السحاب : باران اندك آورد ابر . خش ( xocc ) ا . ع . پشتهء ريگ . خشا ( xac ) ا . ع . كشت سياه و تباه . خشاء ( xac ' ) ا . ع . زمين سخت و هموار بىگياه . خشاء ( xec ' ) م . ع . خاشانى مخاشاة و خشاء . مر . مخاشاة . خشاء ( xacc ' ) ا . ع . زمين گل و سنگناك . و خانهء كبت . و جماعت كبت . خشاء ( xecc ' ) ا . ع . تخويف . و مترس يعنى شكلى كه در كشت زار سازند از براى دفع جانوران زيانكار . خشاء ( xocc ' ) ا . ع . استخوان برآمدهء پس گوش . خشاب ( xac b ) ص . ع . ارض خشاب : زمينى كه باندك باران آب بر آن روان گردد و اين لغت مأخوذ از خوش آب فارسى است . خشاب ( xec b ) ا . ع . نام چند بطن از تميم . خشاب ( xacc b ) ا . ع . چوبفروش . خشاة ( xac t ) م . ع . خشيه خشيا و خشيا و خشية و خشاة و مخشاة و مخشية و خشيانا ( از باب سمع ) : ترسيد از آن . خشاده ( xoc de ) ص . پ . آماده و مهيا شدهء براى كشت و زرع . خشار ( xoc r ) و خشارة ( xoc rat ) ا . ع . آنچه به كار نيايد از هر چيزى . و مردم فرومايه . يق : فلان من الخشارة : اى دون . و جو بىمغز . خشارم ( xac rem ) ا . ع . نام موضعى . و خشارم الراس : غضاريف بينى و واحد آن خشرم است يا خشرمة . خشارم ( xoc rem ) ا . ع . اصوات و آوازها . و بينىهاى درشت گنده . خشاش ( xac c ) و ( xec c ) و ( xoc c ) ا . ع . حشرات زمين و گنجشكها و مانند آن . و مرد زيرك بىباك جلد در كار . خشاش ( xec c ) ا . ع . چوب كه در بينى شتر كنند . ج : اخشة ( axeccat ) . و جوال . و خشم و غضب و جانب و كنار . و مار كوهى بسيار زهردار . و آنكه وى را دماغ نباشد خواه از دواب زمين بود و يا از مرغان و يا بدون آلات موذيه . خشاش ( xoc c ) ا . ع . آنچه به كار نيايد از هر چيزى . و شتر گشنى خواه . خشاشة ( xac cat ) و ( xec cat ) و ( xoc cat ) ا . ع . واحد خشاش و خشاش و خشاش يعنى يك گنجشك و يكى از حشرات الارض . خشاشة ( xec cat ) ا . ع . واحد خشاش يعنى يك چوب در بينى شتر . خشاف ( xec f ) م . ع . خاشف مخاشفة و خشافا . مر مخاشفة . خشاف ( xacc f ) ا . ع . نام شخصى . و ام خشاف : بلا و سختى . خشاف ( xocc f ) ا . ع . شب‌پره . و نام كسى . خشافة ( xac fat ) م . ع . خشف بهم خشافة ( از باب نصر ) : رهبرى كرد آنها را . خشام ( xoc m ) ا . ع . شير بيشه . خشام ( xoc m ) ا و ص . ع . مردى كه بينى وى كلان و ستبر باشد . و كوه بلند كه بينى آن ستبر باشد . خشام ( xoc m ) م . ع . خشم خشما و خشاما . مر . خشم . خشام ( xacc m ) ص . ع . مرد بينى كلان . خشامن ( xac man ) و ( xoc man ) . پ . مادر زن . و مادر شوى . خشان ( xec n ) ع . ج . خشن . خشان ( xec n ) م . ع . خاشنه مخاشنة و خشانا : درشتى كرد با وى در سخن يا در كار . خشانة ( xac nat ) م . ع . خشن خشنا و خشانة و مخشنة و خشونة و خشنة ( از باب كرم ) : درشت گرديد . خشانيدن ( xac nidan ) ف م . پ . گزيدن . و بدندان ريش كردن . خشاو ( xec v ) و خشاوه ( xec ve ) ا . پ . پيرايش بستان و باغ و كشت زار از علف‌هاى خودرو و هرزه و سنگ و خس و خاشاك آنها را برداشتن . و پيرايش درخت از شاخه‌هاى زيادتى . خشاوند ( xec vand ) ا . پ . نام ولايتى . خشاى ( xoc y ) ص . پ . خوش كننده و خوش آينده و مقبول . خشايا ( xac y ) ع . ج . خشيان و خشيى ( xacy ) و خشياء . خشائب ( xac 'eb ) ع . ج . خشيب . خشائيدن ( xac idan ) ف م . پ .